Archive | 21:27

Hoe ken jy ’n geldhiëna uit?

17 Aug

Author: Nico van Gijsen

Publications: Rapport

Date Published : 17 August 2014

Met oëoopmaaktyd Maandagoggend tref twee berigte my: die African Bank-drama en die Herman Pretorius-debakel.
Die eerste is die gevolg van swak, persoonlik meen ek roekelose, sakebesluite; die ander ’n onderduimse geldmaakslenter.
Die twee het heelwat gemeen. Albei is nalatig of roekeloos met kliënte se geld. En albei kan lei tot finansiële verlies of selfs permanente ellende.
Hoe beskerm jy jou neseier teen swak besluite by die bank? Of, in die geval van Pretorius-agtige beleggingsfoefies, teen geldhiënas wat meer in hul eie sak belang stel as in jou welvaart?
Die makelaar oor wie die Pretorius-berig eintlik gaan, Michal Calitz van Impact Financial Solutions, het glo miljoene rande se kommissie verdien uit sy vriend Pretorius se slenterskema.
Calitz, ’n professionele finansiële beplanner met die gerekende CFP-titel, is deur die ombudsman vir finansiële adviseurs en tussengangerdienste gelas om enkele van sy talle slagofferkliënte hul geld terug te betaal.
Ek en baie ander professionele finansiële beplanners vertrou die Instituut vir Finansiële Beplanning (FPI) sal ook optree om sy lede en die vertroue van hul kliën­te in die instituut te beskerm.
Ek maak dié punt, want ek kry gereeld die vraag: Wie kan ek vertrou met my geld? In die lig van die geval Pretorius/Calitz kán ek die vraag nie onomwonde antwoord nie. Dit smeer af aan almal.
Maar kom ons probeer. Eers banke. Wie onthou vir Saambou? Die feit is, banke kán in die moeilikheid kom.
Vir jou as belegger is die gevaarlig die veel hoër rente-opbrengste wat aangebied word. As groot banke soos Absa, First National Bank (FNB), Standard Bank of Nedbank rente-opbrengste van so 5% adverteer, hoe kry ’n klein, niksseggende ou bankie dit reg om dubbeld soveel rente aan beleggers te bied?
Hy leen jóú geld aan mense wat reeds ’n slegte skuldnaam het. Hoërisikoleners. Die troosprys vir dié risiko wat jy loop, is die hoër rente-opbrengs – totdat alles in duie stort.
En laat ek waarsku: Daar is nóg rente-trane en ellende op pad. Hou maar dop.
Die gevaarligte met makelaars, of sogenaamde beleggingsraadgewers, is moeiliker om raak te sien: ’n glimlag op die regte tyd, oormatige kerk-aktiwiteit, breedsprakige uitlatings oor beleggings en kleurvolle grafieke oor hemelhoë opbrengste het ek al by dié geldhiënas teëgekom, alles om naïewe en goedgelowige – en ja, dikwels gierige – beleggers van hul spaargeldjies te ontneem.
Die een vraag wat van jou ’n maklike beleggingsprooi maak, is: “Watter opbrengs kan jy vir my kry?” Dis soos bloed vir ’n hiëna.
Maak liewer eers seker dat die persoon aan wie jy jou sake wil toevertrou, werklik as jou agent optree.
Vra die logiese vrae: Weet hy of sy wie ek is, wat my omstandighede is, wat my behoeftes is? Indien nie, hoe kan hy of sy aanbevelings doen? Daar móét mos ’n ander agenda wees.
As jy iemand aanstel, laat hy of sy die raad skriftelik gee, met ’n rede vir elke aanbeveling en hoe dit in watter behoefte van jou voorsien. Dit is hoe jy jouself kan beskerm.
Moenie blokkie-en-kruisie-advies aanvaar nie. Dit is nikswerd snert.
Nico van Gijsen, CFP is besturende direkteur van Finlac en ’n lid van Fisa.

Lesers kan navrae aan hom stuur by Raad met jou Rande, Posbus 8422, Johannesburg 2000 of nico@finlac.com. Twiet: @Nicovangijsen

‘Ek was net ‘n huisvrou

17 Aug

Author: Marelize Barnard

Publications: Rapport

Date Published : 16 August 2014

Vrydag was ’n baie lang en baie moeilike dag vir die Kaapse miljoenêr-huisvrou en weduwee, Susan-Ann Pretorius (53).

Buiten dat sy gepeper is met vrae oor geld wat sy van haar ontslape piramideskema-swendelaarman sou gekry het, moes sy ook ’n ring met ’n diamant van 3,3 karaat, ’n Tag Heuer-horlosie, asook haar Tod’s- en Louis Vuitton-handsakke aan die kurators van haar man se gesekwestreerde trusts oorhandig.

Op 26 Julie 2012 het ondersoekers van die afdeling vir finansiële adviseurs en tussengangerdienste (Fais) haar man, Herman (55), ondervra by sy kantoorkompleks in die Tygerwaterfront in Bellville.

Herman het homself verskoon en gesê hy gaan toilet toe, maar het in sy Aston Martin-sportmotor geklim, na sy eertydse sakevennoot, Julian Williams, se kantoor in die Kaapstadse middestad gery en eers vir Williams en daarna homself doodgeskiet.

Sedertdien het dit aan die lig gekom dat beleggers R2,2 miljard in Herman se piramideskema belê het.

Nou moet Susan-Ann al die vrae beantwoord. “Ek het niks te doene gehad met die besigheid nie,” het ­Susan-Ann Vrydag gesê toe adv. Almero de Villiers (vir die kurators) haar ondervra het.

“Ek het die huissake behartig. Ek het ons kinders (Christopher en ­Andrew) grootgemaak . . .na die tuin omgesien . . . kos gekook. Ek was nie net ’n lui huisvrou nie.”

Volgens De Villiers probeer die kurators vasstel of en hoe sy baat gevind het by betalings as trustee van sommige van Herman se trusts of as ’n beguns­tigde.

“Kan ek net iets sê? Ek is seker maar dom. Sedert 1991 het ek niks te doene gehad met my man se besigheid nie.”

Volgens haar het sy het nooit rede gehad om te glo hy is nié die man saam met wie sy 31 jaar lank was nie.

“Dit is alles goed wat nou uitkom,” het sy Vrydag gesê.

Op Herman se begrafnis op 1 Augustus 2012 in die NG kerk Welgemoed het dr. Braam Hanekom, wat die diens behartig het, gesê Herman het vroeër aan hom genoem hy het ’n toekomsvisioen gehad dat hy “baie mense gaan seermaak”.

Herman, wat graf toe is met die geheim van wat hy met die miljarde rande in beleggersgeld gedoen het, het nêrens vir sy onderneming, Abante Capital-groep, behoorlik boekgehou nie.

In die meeste gevalle het hy nie skriftelike ooreenkomste gesluit nie.

In twee gevalle het hy sommer R30 miljoen beleggersgeld uitgeleen met mondelinge ooreenkomste.

Groot bedrae wat hy van beleggers ontvang het, is nooit in ’n bankrekening gedeponeer nie. Net ’n breukdeel van beleggers se geld is deur batebestuurders belê en bestuur.

Herman het wel spogeiendom en -besittings aangeskaf – volgens ’n e-pos wat hy kort voor sy dood geskryf het, was dit in daardie stadium R126 miljoen werd.

Dit het ingesluit:

* ’n Aston Martin DBS ter waarde van R2,5 miljoen (ná Herman se dood vir R1,7 miljoen verkoop);
* ’n Vakansiehuis in Voëlklip, Hermanus (in April 2013 vir R16,5 miljoen opgeveil);
* ’n Kantoorkompleks in die Tygerwaterfront (intussen opgeveil);
* ’n Marmer-paleis in Welgemoed wat in Susan-Ann se naam geregistreer was en Vrydag opgeveil is vir R12,8 miljoen (selfs die motorhuis van dié spoghuis het marmerteëls);
* Twee eiendomme vir sy seuns in Higgovale en Claremont in Kaapstad (intussen opgeveil);
* ’n Vakansiehuis op Malgas naby Swellendam.

Ringe, sakke

Susan-Ann het Vrydag eers ontken dat sy nog in besit is van ’n ring met ’n diamant van 3,3 karaat. Sy het eers aangevoer dat dit by hul vakansiehuis in Hermanus weggeraak het, maar tydens ondervraging het sy erken sy het dit steeds. Sy moes dit daarna aan die kurators oorhandig.

Vir Susan-Ann se 50ste verjaardag het Herman vir haar ’n armband van R105 000 gegee. Sy moes dit ook aan die kurators oorhandig. Ook haar Tag Heuer-horlosie, asook haar Tod’s- en Louis Vuitton-handsakke.

Maar van ’n diamant van 1,7 karaat ter waarde van R98 900 wat Herman gekoop het of ’n Rolex- en Cartier-horlosie ter waarde van R170 000 weet sy niks.

“Miskien het hy dit vir iemand anders gekoop. Ek weet nie,” het Susan-Ann Vrydag gesê.

Al wat oor is in die luukse Pretorius-woning

17 Aug

Author: ANIKA MARAIS

Publications: Beeld

Date Published : 16 August 2014

KAAPSTAD. – Susan-Ann Pretorius is haar huis gister binne net drie minute kwyt.

Pretorius, weduwee van die swendelaar Herman Pretorius, se luukse huis in Welgemoed, Bellville, is gistermiddag deur ClareMart opgeveil.

Die hamer het ná net drie minute op R12,8 miljoen (kommissie ingesluit) geval nadat ’n plaaslike bieër die huis namens ’n oorsese koper gekoop het. Die koper en die bieër wou anoniem bly.

Die huis – met onder meer sewe slaapkamers, ’n gimnasium, ’n rolprentteater, ’n sauna en ’n wynkelder – is teen ’n “goeie prys” verkoop, het die afslaer, Jonathan Smiedt, hoof van ClareMart, gesê.

“Ons navorsing toon dat daar tussen R15 miljoen en R20 miljoen aan die huis bestee is. En dit was agt jaar gelede, onthou. As dié huis in die Atlantiese kusgebied gestaan het, sou ons dit vandag vir R25 miljoen tot R30 miljoen verkoop het.

“Vir die woonbuurt waarin die huis geleë is, is dit egter ’n goeie prys. Nie ’n winskopie nie, maar ’n goeie prys.”

Ongeveer 30 mense het gister as moontlike kopers by die veiling geregistreer, maar net vier het uiteindelik gebie.

Die huis was voor die veiling oop vir besoekers om deur te stap.

Sandra Simpson, ’n belegger wat geld in Pretorius se piramideskema verloor het, het die veiling bygewoon.

Ek het hard vir die geld gewerk wat ek by hom belê het. En ons het hom almal vertrou. Hy was vriendelik en vreeslik met sy Bybel onder die arm.
Sandra Simpson, ’n belegger wat geld in Herman Pretorius se piramideskema verloor het.
​“Dit is walglik om te sien hoe skaamteloos en sonder enige skuldgevoel ons geld gesteel en op dié huis uitgegee is. Ek was ses maande depressief nadat ek my geld verloor het.

“Ek het hard vir die geld gewerk wat ek by hom belê het. En ons het hom almal vertrou. Hy was vriendelik en vreeslik met sy Bybel onder die arm,” het sy vertel.

Twee vroue wat naby aan die drieverdiepinghuis in De Graaffstraat 26 woon, het ook na die huis kom kyk.

“Ja, die huis het ’n mooi uitsig, maar dis darem baie koud. Dit lyk nie gemaklik om hier te woon nie,” het die een vrou gesê.

“Die huis pas glad nie in die omgewing nie. Dit staan lelik uit. Die dag toe hulle die huis begin bou het, het ek aan my tuinman gesê: ‘Wat gaan hier aan? Bou hulle nou ’n 7-Eleven hier oorkant?’ ” het die ander vrou vertel.

Die huis het gister net enkele artikels gehad wat daarop dui dat Susan-Ann Pretorius tot onlangs nog in die huis gewoon het. Sy moes aan die begin van die maand uittrek en kon net ’n bed en ’n yskas saamneem.

In die studeerkamer het ’n pienk leesbril, wat oor die toonbank gekoop kan word, voor die rekenaar gelê. In die snippermasjien langs die lessenaar het versnipperde papiere, wat soos bankstate lyk, uitgepeul.

In die gimnasium het haar handgeskrewe oefenprogram en oefenhanddoek agtergebly. Sy het ook ses botteltjies bloekomolie in die sauna vergeet.

Die verkoop van die huis sal vroeg volgende week deur die trustees bevestig word.

Weduwee sal haar ring gee

17 Aug

Author: Marelize Barnard

Publications: Weduwee sal haar ring gee …nadat sy gesê het dit is weg

Date Published : 16 August 2014

Susan-Ann Pretorius gister buite die Bellville-landdroshof waar sy vrae beantwoord het in ’n sekwestrasie-ondervraging. Sy het in die ondervraging ingestem om ’n ring van R400 000 aan die likwidateurs te oorhandig nadat sy eers aangevoer het dat dit ’n paar jaar gelede weggeraak het. Foto: Lulama Zenzile
KAAPSTAD. – “Ek het nie die ring nie . . . Dit was nie die ring nie.”

En toe Susan-Ann Pretorius hoor sy kan tronk toe gaan vir meineed: “Ja, ek het die ring. Ek sal dit vir jou bring. Dit sal nie vir my enige geluk bied nie.”

Gister was ’n moeilike dag vir Pretorius, weduwee van die swendelaar Herman Pretorius.

Terwyl sy in ’n sekwestrasie-aansoek in die Bellville-landdroshof met vrae gepeper is oor juwele van honderdduisende rande wat ná Pretorius se dood soek geraak het, is haar spoghuis ’n paar kilometer verder in Welgemoed, Bellville, opgeveil.

Sy het in die ondervraging deur adv. Almero de Villiers (vir die kurators) eers volgehou dat haar troupand – met ’n diamant van 3,2 karaat en ’n waarde van R400 000 – ’n paar jaar gelede by die gesin se vakansiehuis in Voëlklip, Hermanus, weggeraak het.

De Villiers het gevra watter ring sy op haar man se begrafnis gedra het, waarop sy geantwoord het dat dit ’n namaaksel was.

De Villiers het dit weer gestel dat Pretorius die geleentheid het om te antwoord of sy steeds in besit van die ring van R400 000 is.

Hy het genoem dat ’n persoonlike assistent van Preto­rius reeds getuig het dat sy (Pretorius) die ring op haar man se begrafnis gedra het.

Sy het weer geantwoord sy het nie die ring nie. Die ring wat sy op die begrafnis gedra het, was ’n namaaksel.

De Villiers het hierna aangevoer dat juweliers ingeroep sal word om te sê of dit die ring aan haar vinger is wat op begrafnisfoto’s gesien kan word. As dit dieselfde ring is, sal sy in hegtenis geneem en tronk toe kan gaan weens meineed.

Hierna het Pretorius bevestig dat sy steeds die ring het en dit sal oorhandig.

Gister se sekwestrasie-ondervraging het bly draai om duur juwele en waar dit tans kan wees.

Pretorius het bevestig dat sy ’n armband ter waarde van R105 000 by haar man gekry het vir haar verjaardag. Sy het ook ’n Tag Heuer-horlosie wat sy aan die likwidateurs sal oorhandig.

Ek het nie die ring nie . . . Dit was nie die ring nie.
Susan-Ann Pretorius
​Sy het egter ontken dat sy enigiets weet van ’n diamant van 1,7 karaat wat R98 800 werd is, ’n Cartier-horlosie van R168 000 en ’n “goedkoperige” Rolex-horlosie van R36 400.

Sy het gister ook twee waardevolle handsakke, ’n Tod’s en ’n Louis Vuitton, saam met haar na die ondervraging gebring om aan die likwidateurs te oorhandig.

Die ondervraging is tot 10 Oktober uitgestel.

Pretorius se regsverteenwoordiger is Etienne Naude. De Villiers is bygestaan deur Pierre du Toit van Mostert en Bosman.